slidersliderslidersliderslider
slidersliderslidersliderslider
sliderslidersliderslider
NIEUWS
29 september 2017
Historische betekenis schans Oostmahorn versterkt

Oostmahorn was in een grijs verleden een schans, een verdedigingswerk tegen muitende schepelingen,

8 mei 2017
Kruitkelder Napoleonshokje Oostmahorn in restauratie

De oude kruitkelder in de voormalige zeedijk bij Oostmahorn wordt gerestaureerd. Het gewelf van de

29 april 2016
Nationale molen en gemalendag 2016

De Nationale Molen en Gemalendag wordt gehouden in het Pinksterweeken op 14 en 15 mei 2016. Ook de

<< Terug naar de categorie: Gemalen

Gemaal Makkumer- en Parregaastermeerpolder

Adresgegevens

Carl Fellingerweg 1
8754 JB Makkum

Route naar Carl Fellingerweg 1, 8754 JB Makkum
Voorbeeld: Carl Fellingerweg 1, 8754 JB Makkum
Omschrijving

Dit gemaal is gebouwd in 1882 voor de bemaling van de Makkumer- en Parragaastermeerpolder en ligt aan het Van Panhuyskanaal. Het gemaal is gebouwd als stoomgemaal en is in de periode 1924-1925 ingrijpend gemoderniseerd. De bestaande stoommachine werd toen vervangen door een elektrische installatie die via een riemoverbrenging was gekoppeld aan centrifugaalpompen. In 1938 is het voormalige ketelhuis van het gemaal verbouwd tot woning voor de machinist.

Geschiedenis
In 1873 werd aan enige particulieren een concessie verleend voor de droogmaking van de Makkumer-, Parregaster- en Workumermeren. Met een aantal Nederlandse en Engelse ondernemers richtten zij de vennootschap De Friesche Landaanwinningmaatschappij op. Eén van die ondernemers was de in Italië geboren Carl Fellinger (1817-1897) uit Amsterdam.


Deze vennootschap had als doel de droogmakerij en bedijking van de drie meren in de periode 1878-1879. Onderdeel daarvan was de bouw van dit gemaal. Als gevolg van sterk tegenvallende kosten en baten ging de vennootschap in 1882 failliet. Het hele bezit werd daarna opgekocht door mr. F.A. van Hall. Het gebied van de voormalige meren werd in 1883 door de provincie in waterschapsverband gebracht; in deze streek werd dat het waterschap De Makkummer- en Parregastermeerpolders, dat in oorsprong 650 ha groot was. In 1912 verkocht Van Hall zijn bezittingen. Een gedeelte daarvan, waaronder dit gemaal, werd aangekocht door het waterschap.

Bouwkundige elementen
Het grote gemaal bezit een nagenoeg vierkant grondplan en is opgetrokken in metselwerk met bruinrode baksteen in kruisverband met een gedaagde voeg. Het van oorsprong symmetrische gebouw bezit drie spaarvelden per gevel. De houten kapconstructie is authentiek en bezit telmerken. In de achtergevel van het gemaal zit een gevelsteen met de tekst Carl Fellinger 1881.


Cultuurhistorisch erfgoed
Het gemaal was eigendom van Wetterskip Fryslân en daarvoor van rechtsvoorgangers. Eind 2007 heeft Wetterskip Fryslân het gemaal in eigendom overgedragen aan de Stichting Waterschapserfgoed. Het gemaal is niet meer actief in het waterbeheer, maar is wel maalvaardig en kan bij nood worden ingezet. Het gemaal is op afspraak te bezichtigen.

.